Nadchodzą gruntowne zmiany w polskim prawie pracy. Już niebawem firmy będą musiały wprowadzić jawność wynagrodzeń. Co to oznacza w praktyce i jak wpłynie na pracowników i pracodawców? Przyjrzyjmy się bliżej temu ważnemu zagadnieniu.

Jawność wynagrodzeń to nic innego jak transparentność w zakresie płac. Chodzi o to, aby informacje o zarobkach w firmie były dostępne i łatwe do znalezienia. Pracownicy będą mieli prawo dowiedzieć się, ile zarabiają inni na podobnych stanowiskach, a także jakie są widełki płacowe dla poszczególnych pozycji. Celem tych zmian jest zwalczanie nierówności płacowych i dyskryminacji, na przykład ze względu na płeć.

Skąd ten pomysł? Inspiracją dla jawności wynagrodzeń są kraje, w których takie przepisy już obowiązują, na przykład Austria, Niemcy czy Islandia. Doświadczenia tych krajów pokazują, że jawność wynagrodzeń może przyczynić się do zmniejszenia różnic w zarobkach między kobietami a mężczyznami oraz do ograniczenia dyskryminacji płacowej.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie w Polsce? Prawdopodobnie stanie się to w 2026 roku. Unia Europejska wprowadziła dyrektywę, która zobowiązuje państwa członkowskie do wprowadzenia jawności wynagrodzeń. W Polsce trwają obecnie prace nad ustawą, która ma uregulować tę kwestię w szczegółach.

Co dokładnie zmieni się dla firm? Przede wszystkim pracodawcy będą musieli podawać widełki płacowe w ogłoszeniach o pracę. Dzięki temu kandydaci będą mieli jasność co do oczekiwanych zarobków już na etapie rekrutacji. Pracownicy będą mogli pytać o średnie wynagrodzenie na danym stanowisku, a także o kryteria, którymi kieruje się pracodawca przy ustalaniu wynagrodzeń. Firmy będą również zobowiązane do raportowania o różnicach w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn, co ma pomóc w identyfikowaniu i eliminowaniu dyskryminacji płacowej.

Chociaż ustawa wciąż jest w trakcie legislacji, to z dostępnych informacji wynika, że pracodawcy muszą się liczyć z grzywnami w wysokości nawet 30 000 zł.

Oto szczegóły:

• Brak widełek płacowych w ogłoszeniach o pracę: Jeśli pracodawca nie zamieści widełek płacowych w ogłoszeniu o pracę, będzie mu grozić kara grzywny.
• Nieudzielenie informacji o wynagrodzeniu na żądanie pracownika: Pracownik będzie mógł żądać informacji o średnim wynagrodzeniu osób zajmujących takie samo lub podobne stanowisko. Jeśli pracodawca odmówi udzielenia tej informacji, również będzie mu grozić kara grzywny.
• Nierówne traktowanie: Jeśli pracownik wykaże, że jest gorzej wynagradzany niż inne osoby na takim samym lub podobnym stanowisku ze względu na płeć lub inną niedozwoloną przesłankę, pracodawca będzie mógł ponieść odpowiedzialność finansową, w tym zostać zobowiązany do wypłaty odszkodowania.

Ważne jest, aby pracodawcy już teraz zaczęli przygotowywać się do nowych przepisów. Wprowadzenie jawności wynagrodzeń będzie wymagało od nich zmian w procedurach rekrutacyjnych i kadrowych. Warto skorzystać z pomocy prawnej, aby uniknąć kar i zapewnić zgodność z nowymi przepisami.

Wprowadzenie jawności wynagrodzeń to bez wątpienia duża zmiana w polskim prawie pracy. Niesie ona za sobą zarówno korzyści, jak i wyzwania. Do korzyści można zaliczyć większą sprawiedliwość i równość w miejscu pracy, zmniejszenie różnic w zarobkach oraz większą transparentność. Wyzwaniem dla firm będzie zaś konieczność dostosowania procedur i systemów do nowych wymogów.

Przeczytaj również: